Rehber · Sözleşme · 23.08.2026
İş artışı: %20 ve %10 sınırı nasıl uygulanır
Birim fiyat ve anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde iş artışı üst sınırı, sınır aşıldığında ne olduğu ve iş eksilişiyle farkı. 4735 sayılı Kanun md.24.
Yapım sözleşmelerinde iş artışının üst sınırı sözleşme türüne bağlıdır ve iki oran birbirinin yerine kullanılamaz.
Sınır
| Sözleşme türü | Üst sınır |
|---|---|
| Birim fiyat | Sözleşme bedelinin %20'si |
| Anahtar teslimi götürü bedel | Sözleşme bedelinin %10'u |
Dayanak 4735 sayılı Kanun md.24. Aynı bedelli iki işte sınır yarı yarıya değişiyor — hesabı sözleşme türünü doğrulamadan yapmak yaygın hata.
Örnek
10.000.000 ₺ bedelli bir işte:
- Birim fiyat sözleşme → sınır 2.000.000 ₺
- Anahtar teslimi götürü bedel → sınır 1.000.000 ₺
Planlanan artış 1.500.000 ₺ ise birinci sözleşmede sınır içinde, ikincisinde sınır dışında kalır. Hesabı iş artışı aracından yapabilirsiniz.
Sınır aşılırsa ne olur
Sözleşme kapsamında yapılamaz. İşin kalan kısmı için ayrı bir yol izlenir — tasfiye ya da yeni ihale. Bu yüzden artışın sınıra yaklaştığı an, hakediş üretiminden önce fark edilmelidir; sonradan fark edilen aşım, ödenmeyen imalat demektir.
Pratikte kontrol şu sırayla yapılır:
- Sözleşme türü ve bedel doğrulanır.
- Bugüne kadar onaylanmış artışların toplamı çıkarılır (tek tek değil, kümülatif).
- Planlanan artış eklenir, sınırla karşılaştırılır.
İkinci adım en çok atlanan yerdir: her artış tek başına küçük görünür, toplamı sınırı aşar.
İş eksilişiyle karıştırmayın
İş eksilişi ayrı bir kurumdur; artışın simetriği değildir. Kesin hesap kapanışında ikisi aynı tabloda görünür ama hukuki dayanakları ve sonuçları farklıdır. Kesin hesabın nasıl kapandığını ayrı yazıda anlattık: Kesin hesap nasıl kapanır.
Sık sorulanlar
Sınırı aşan iş artışı hiç yapılamaz mı?
Sözleşme kapsamında yapılamaz. O noktadan sonrası ayrı bir ihale konusudur; kalan işin tasfiyesi ya da yeni ihale gündeme gelir.
İş eksilişinde de aynı oran mı geçerli?
Hayır, eksiliş farklı bir kurumdur. Karıştırıldığında hakediş ve tasfiye hesapları yanlış kurulur.
İlgili hizmet: Sözleşme ve Maliyet Yönetimi — Sözleşme ve maliyet yönetimi: sözleşmenin maliyet gözüyle okunması, hak talebi kurgusu, bütçe takibi, sapma raporlaması ve fiyat farkı kontrolü.
Aynı konudaki diğer dosyalar
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan ihale dokümanı ve sözleşmenizdir. Kendi dosyanız için ücretsiz ön analiz isteyin.