Yaklaşık maliyet nasıl hesaplanır?

Yaklaşık maliyet, idarenin ihaleye çıkmadan önce işin bedelini kendi verisiyle kurmasıdır. Teklif değil, ölçüdür: sınır değer buradan çıkar, aşırı düşük sorgulaması buradan tetiklenir. Hatalı kurulmuş bir yaklaşık maliyet, sonradan her aşamayı bozar.

Dört adım

1. Metraj — proje ve mahal listesinden imalat miktarları çıkarılır. Ölçü

birimi (m², m³, ton, adet) pozla birebir uyuşmalıdır.

1. Poz seçimi — her imalat bir birim fiyat pozuyla eşleşir. Kurum rayicinde

karşılığı olmayan imalat için analizli poz kurulur: işçilik, malzeme, makine girdileri ayrı ayrı yazılır.

1. Fiyatlandırma — poz bedelleri, hesabın yapıldığı döneme ait rayiç

kitabından alınır. Kaynak ve dönem cetvelde gösterilir.

1. Kâr ve genel gider — yapım işlerinde analizli pozlara müteahhit kârı ve

genel giderler %25 oranında eklenir; kurum rayiç birim fiyatları bu oranı zaten içerir. İkisini üst üste eklemek yaygın hatadır.

Fiyat kaynağı hiyerarşisi

Sıralama keyfî değil: piyasa araştırması, kurum rayicinde karşılığı olmayan imalatlar için vardır. "Rayici var ama piyasa daha yüksek" gerekçesiyle sıra atlanırsa hesap savunulamaz hâle gelir.

En sık üç hata

• Metraj ile poz birimi uyuşmuyor. m² üzerinden ölçülen imalata m³ pozu

bağlanıyor; miktar doğru, bedel yanlış çıkıyor.

• Dönem yazılmıyor. Cetvelde "birim fiyat" var, "hangi ayın kitabı" yok.

İtiraz aşamasında ilk sorulan bu.

• Kâr ve genel gider iki kez ekleniyor. Rayiç fiyatın üstüne bir de %25

bindiriliyor; toplam şişiyor, sınır değer yukarı kayıyor.

Nasıl kontrol ediyoruz

Dönem etiketli fiyat belleğimizde 300 binin üzerinde satır var; her poz hangi aya ait olduğuyla birlikte duruyor. Bir yaklaşık maliyet cetveli elimize geldiğinde önce poz–metraj birim uyumu, sonra dönem tutarlılığı, en sonda kâr/genel gider katmanı kontrol edilir. Üçü de tutuyorsa hesap savunulabilir.

İlgili: metraj ve yaklaşık maliyet hizmeti · birim fiyat analizi · aşırı düşük teklif açıklaması