Hizmet
Metraj Çıkarma
Metraj, projedeki imalatın sayıya dönüşmesidir. Yaklaşık maliyet, teklif, hakediş ve kesin hesap aynı ölçüden türer. Yanlış kurulduğunda yalnız miktar değil, bu dört belge birlikte bozulur: hatalı metraj ihale aşamasında ucuza kapanır, kesin hesapta pahalıya patlar.
Bu sayfadaki hizmet tek seferlik bir çıktıdır: ölçüyü çıkarır, dosyayı teslim ederiz; sonrasını siz yürütürsünüz. İhale takviminin tamamını bizim yönetmemiz isteniyorsa İhale ve Teklif Hazırlama sayfasına bakın; metraj orada da aynı metrajdır.
Hangi metrajı çıkarıyoruz?
- Mimari metraj — duvar, kaplama, boya, doğrama, çatı ve benzeri imalatlar.
- Statik metraj — beton, donatı ve kalıp gibi taşıyıcı sistem imalatları.
- Elektrik metrajı ve mekanik metraj — tesisat imalatları.
- Mahal listeleri — inşaat ve tesisat için.
- Özel pozlar — kamu pozu karşılığı bulunmayan imalatlar için özel poz ve analiz.
Disiplin metrajlarının dört ayağı da aynı çalışma düzeninde yürür; böylece mimari ile statik arasındaki ya da mekanik ile elektrik arasındaki kapsam çakışmaları ve boşlukları erken görünür.
Metraj nasıl çıkarılır? Beş adım
- Proje ve mahal listesi okunur. Kat planları, kesitler, detaylar ve mahal listesi aynı anda açılır; biri eksikken metraj başlatılmaz.
- İmalat–poz eşleştirmesi yapılır. Her imalat, birim fiyat tarifine bağlanır. Tarif ölçü birimini ve neyin dâhil olduğunu söyler.
- Ölçü alınır. Tarifin kuralıyla: net mi brüt mü, boşluk düşülüyor mu, bindirme dâhil mi.
- Mahal bazında ayrıştırılır. Blok, kat, aks veya mahal bazlı tutulan metraj hakediş döneminde yeniden kullanılabilir; tek toplam olarak tutulan metraj kullanılamaz.
- İcmal çıkarılır. Poz bazında toplamlar, kaynak sayfa referansıyla.
Ölçü kuralı neden belirleyici?
Aynı duvar imalatı bir tarifte net alandan, diğerinde boşluk düşülmeden ölçülebilir. Tarif okunmadan yapılan metraj, doğru hesaplanmış olsa bile sözleşmenin ölçü kuralına uymadığı için düşer. Metraj hangi ölçü kuralına göre yapılır? İşin bağlı olduğu birim fiyat tarifinin ölçü kuralına göre. Hakediş aşamasında idare ile yüklenici arasındaki farkların büyük kısmı buradan çıkar: çoğunlukla ölçü kuralı ya da mahal ayrıştırması farklıdır, miktar değil yöntem tartışılır. Fark tutanakla karşılaştırılarak kapatılır. Bu konuyu ayrıca metraj farkı savunması rehberinde anlattık.
Savunulabilir metrajın beş işareti
- Her satırın kaynağı var: paftadan mahale kadar izlenebiliyor.
- Poz ile ölçü birimi aynı.
- Mahal ayrımı korunmuş; hakediş dönemine bölünebiliyor.
- Boşluk ve istisna kararları tarif alıntısıyla not düşülmüş.
- İcmal ile ayrıntı birebir tutuyor.
Bu beşi sağlayan metraj, ihalede teklife, sözleşmede hakedişe, uyuşmazlıkta savunmaya aynı dosyayla girer.
Aynı metraj hangi aşamada ne işe yarar?
- İhale hazırlığı: metraj, yaklaşık maliyet hesap cetvelinin tabanıdır.
- Teklif: pursantaj ve birim fiyat teklif cetveli aynı metrajdan kurulur (İhale ve Teklif Hazırlama).
- Hakediş: dönem metrajı, ataşman, yeşil defter ve yapılan işler listesi mahal bazlı metrajdan türer (Hakediş — Hazırlama ve Kontrol).
- Kesin hesap: kesin metraj, mukayeseli keşif ve iş artış / eksiliş dosyası.
- Aşırı düşük savunma: açıklama; metraj, birim fiyat analizi, nakliye hesabı ve işçilik maliyetinin birbirini tutmasıyla ayakta durur (aşırı düşük teklif açıklaması hazırlama).
Metrajda en sık yapılan hatalar
- Tarif okunmadan ölçü almak. Ölçü kuralı tarifte yazılıdır; boşluğun düşülüp düşülmeyeceği, bindirmenin dâhil olup olmadığı varsayımla belirlenmez.
- Tek toplam tutmak. Mahal ayrımı yapılmamış metraj, hakediş döneminde yeniden kullanılamaz.
- Poz ile ölçü biriminin uyuşmaması. m² üzerinden ölçülen imalata m³ pozu bağlanır; miktar doğru, bedel yanlış çıkar.
- Boşluk ve istisna kararlarını belgesiz bırakmak. Karar tarif alıntısıyla not düşülmezse karşı tarafın itirazında savunulamaz.
- İcmal ile ayrıntıyı birebir tutturmamak. Küçük kuruş ve miktar farkları dosyanın güvenilirliğini zayıflatır.
Teslim biçimi
Poz bazlı Excel icmal ve PDF olarak teslim ederiz. Talep ederseniz mahal bazlı kırılım ve pursantaj tablosu da eklenir. Her satır poz numarası ve rayiç dönemiyle birlikte kaydedilir; aynı iş hakedişe, kesin hesaba ya da aşırı düşük savunmasına döndüğünde aynı satır izlenir. Birim fiyatlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ilgili kurumların yayımladığı güncel pozlardır; her rayiç, hangi ayın fiyatı olduğunu söyleyen dönem etiketiyle kaydedilir.
Projeler eksikse?
Metraj kısmen yapılabilir. Eksik paftada varsayım yapmayız; hangi kalemin hangi belgeye dayandığını ve neyin varsayıma bırakıldığını raporda açıkça yazarız. Böylece idare ya da karşı taraf metrajı sorguladığında, hangi rakamın belgeye, hangisinin varsayıma dayandığı baştan bellidir.
Ölçek: nerede çalıştı?
Kartal EAH 323.000 m², MaviBahçe AVM 250.000 m², Çorum 650 Yataklı Devlet Hastanesi 139.000 m². Ulaştırmada Sincan–Ankara–Kayaş / Başkentray (442 milyon ₺) ve Bingöl–Genç 9. Bölge Hududu Yolu (115,35 milyon ₺).
Neden bizde farklı?
Metraj çıktısı ölü bir Excel dosyası değildir. Her satır poz numarası ve rayiç dönemiyle birlikte kaydedilir; aynı iş hakedişe, kesin hesaba ya da aşırı düşük savunmasına döndüğünde aynı satır izlenir. Metrajı çıkaran ekip, aynı satırın sonraki aşamada nerede kullanılacağını bildiği için dosyayı baştan o kullanımlara göre kurar. Bu, dosyanın ihale, hakediş ve uyuşmazlık aşamalarında yeniden hesaplanmadan, aynı satırlarla kullanılabilmesini sağlar.
Hangi durumlarda metraj hizmeti alınır?
- İhaleye girecek firma teklif aşamasında projeden güvenilir bir miktar listesi istiyorsa.
- İdare ya da işveren yaklaşık maliyet cetvelini kurmadan önce ölçüyü bağımsız bir ekibe çıkarttırmak istiyorsa.
- Hakediş döneminde idare ile yüklenici metrajı tutmuyorsa; fark, ölçü kuralı ve mahal ayrımı üzerinden karşılaştırılır.
- Uygulama bittikten sonra yapılan işin gerçek ölçüsünün çıkarılması gerekiyorsa (ataşman ve as-built).
Projenizi ve mahal listenizi iletişim sayfasından bize iletebilir ya da ücretsiz ön inceleme isteyebilirsiniz; kapsam, eldeki belgelere bakılarak netleştirilir.
Kendiniz yapacaksanız
Hesabı kendiniz yürütmek istiyorsanız, kamuda kullanılan ölçü kurallarını ve poz mantığını rehberde bulabilirsiniz. Boş bir metraj cetveli ve yaklaşık maliyet cetveli arıyorsanız Excel şablonunu indirebilirsiniz; adımlar için Metraj nasıl yapılır? rehberine bakın.