Rehber · Aşırı düşük · 27.08.2026
Analiz girdileri: açıklamayı düşüren beş tuzak
Aşırı düşük açıklamasında analiz katmanının emsal haritası: eksik sorgu yazısı, formatsız özel poz, teklifin üstünde analiz toplamı, asgari ücret altı işçilik ve önceki yıl birim fiyatı — beş KİK kararıyla.
<p>Aşırı düşük açıklamasının en teknik katmanı analizlerdir: iş kalemi, analiz girdisi, alt analiz. Emsal kararlar bu katmanda beş ayrı tuzağı işaretliyor — ikisi idarenin hatasından doğar ve istekliye fırsat verir, üçü isteklinin hatasıdır ve dosyayı düşürür.</p>
<h3>İdare kaynaklı iki tuzak — istekli lehine</h3>
<h4>1. Eksik sorgu yazısı sorgulamayı sakatlar</h4>
<p>Kocasinan Belediyesi sathi kaplama ihalesinde (İKN 2015/44252) idare, sorgu yazısının ekinde "açıklama istenilmeyecek analiz girdileri" listesini göndermedi; incelemede sıralı iş kalemleri listesi ile sıralı analiz girdileri tablosunun hiç hazırlanmadığı ortaya çıktı. Kurul, listeler oluşturularak <strong>sorgulamanın yenilenmesi</strong> yönünde düzeltici işlem belirledi (KİK 2015/UY.III-2313, 26.08.2015). Ders: açıklamanız reddedildiyse önce sorgu yazısının kendisini denetleyin — eksikse süreç sizin için yeniden başlar.</p>
<h4>2. Özel ve paçal pozda formatı idare verir</h4>
<p>TOKİ Gülşehir konut ihalesinde (İKN 2014/91514) istekli, açıklama talebi yazısında açıklama istenmeyen girdiler ile <strong>paçal iş kalemleri için analiz formatının verilmediğini</strong> ileri sürdü; Kurul düzeltici işlem belirledi (KİK 2015/UY.I-302, 28.01.2015). Özel poz ve paçal kalemlerde analiz formatı isteklinin icadına bırakılamaz — format yoksa açıklama o formata "aykırı" diye reddedilemez.</p>
<h3>İstekli kaynaklı üç tuzak — dosyayı düşürür</h3>
<h4>3. Analiz toplamı teklifi aşamaz, format değiştirilemez</h4>
<p>Dalaman Havalimanı ihalesinde (İKN 2011/53676) Kurul, Tebliğ'in 45.1.8 kuralını uyguladı: ihale dokümanındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine veya teknik şartnameye uymayan ve <strong>analiz fiyat tutarları teklif fiyatının üzerinde olan</strong> açıklamalar reddedilir; çarpım ve toplamlardaki hesap hataları da aynı kapıya çıkar (KİK 2011/UY.II-2487, 18.07.2011).</p>
<h4>4. İşçilikte taban saatlik asgari ücrettir</h4>
<p>Karayolları Sındırgı yolu ihalesinde (İKN 2015/179295) ihale üzerinde kalan iş ortaklığının bir iş kalemindeki işçilik birim maliyeti, ihale tarihinde yürürlükteki saatlik asgari ücretin (7,32 TL/saat, 2016) altında kaldı. Kurul, Tebliğ 45.1.9 uyarınca açıklamanın reddi gerektiği sonucuna vardı (KİK 2016/UY.III-2224, 31.08.2016). Aynı dosyada şikâyetçinin "açıklama istenmeyen girdilere 0,00 yazılamaz" iddiası da tartışılmıştı — asıl düşüren, asgari ücret tabanının delinmesi oldu.</p>
<h4>5. Önceki yıl fiyatı kullanmak — doğru koşulda meşru</h4>
<p>İller Bankası Patnos kışla ihalesinde (İKN 2015/3899) ilan tarihi itibarıyla 2015 yılı kamu birim fiyatları henüz yayımlanmamıştı; hem idare yaklaşık maliyeti hem istekli açıklamayı 2014 fiyatlarıyla kurdu. Kurul bunu Tebliğ 45.1.5 çerçevesinde <strong>uygun</strong> buldu (KİK 2015/UY.I-1733, 24.06.2015). Ders: fiyatın yılı değil, ilan tarihinde hangi dönemin yürürlükte olduğu belirleyicidir — dönem belgelenirse önceki yıl fiyatı savunulabilir.</p>
<h3>Pratik sonuçlar</h3>
<ul>
<li>Sorgu yazısını ilk gün denetleyin: açıklama istenen kalem listesi ve</li>
</ul>
<p>istenmeyecek girdiler eki tam mı? Eksikse itiraz yolu açıktır.</p>
<ul>
<li>Özel/paçal pozlarda idareden format isteyin; kendi formatınızı icat etmeyin.</li>
<li>Teslimden önce üç aritmetik kontrol: her analiz toplamı = teklif birim</li>
</ul>
<p>fiyatı · çarpımlar hatasız · işçilik satırları saatlik asgari ücretin üstünde.</p>
<ul>
<li>Kullandığınız her birim fiyatın dönemini yazılı belgeleyin — hangi yıl</li>
</ul>
<p>değil, hangi yayım dönemi.</p>
<hr>
<p><em>Bu yazıdaki kararlar 2011–2016 dönemine aittir ve asiridusukhazirlama arşivimizden güncellenerek taşınmıştır. Tebliğ madde numaraları karar tarihlerindeki metne göredir; güncel uygulamada yürürlükteki Kamu İhale Genel Tebliği ve işinize özgü sorgu yazısı esastır. Bu sayfa hukuki görüş yerine geçmez.</em></p>
Sık sorulanlar
İdare sorgu yazısında açıklama istenmeyecek girdileri bildirmediyse ne olur?
Sorgulamanın kendisi sakatlanır. Kurul, listeyi vermeyen idarenin sorgulamayı yenilemesi yönünde düzeltici işlem belirlemiştir — istekli için açıklama süresi ve fırsatı yeniden doğar.
Analiz toplamım teklif birim fiyatımın üzerinde çıkarsa?
Tebliğ 45.1.8 açık: analiz fiyat tutarı teklif fiyatının üzerinde olan isteklinin teklifi reddedilir. Analiz, teklif edilen fiyatı vermek zorundadır.
İhale ilan tarihinde o yılın birim fiyatları yayımlanmamışsa hangi fiyat kullanılır?
Bir önceki yılın kamu birim fiyatları kullanılabilir; Kurul bunu Tebliğ 45.1.5 çerçevesinde uygun bulmuştur. Kritik olan dönemin belgelenmesidir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan ihale dokümanı ve sözleşmenizdir. Kendi dosyanız için ücretsiz ön analiz isteyin.