Rehber · Aşırı düşük · 27.08.2026
Nakliye, rayiç ve maliyet tutanağı: bütünlük testi
Aşırı düşük açıklamasında nakliye bedelinin yeri, açıklama istenmeyen kalemlerde bile aranan fiyat bütünlüğü ve eksik doldurulan maliyet tespit tutanağının sonucu — üç KİK kararıyla.
<p>Nakliye ve rayiç, aşırı düşük açıklamasının en çok kalem tutan iki gider katmanıdır. Emsal kararlar üç noktayı işaretliyor: formatı kim verir, fiyat bütünlüğü nerede aranır, tutanak nasıl doldurulur.</p>
<h3>1. Nakliyeli özel pozun formatını idare verir</h3>
<p>Ağrı İl Özel İdaresi'nin yapım ihalesinde (İKN 2014/129645) özel ve paçal iş kalemlerine ait analiz girdileri ve miktarlarını gösteren formatlar yaklaşık maliyet aşamasında hazırlanmış, ama ne ihale dokümanında ne sorgu yazısı ekinde isteklilere verilmişti. Kurul: format verilmeden sunulan açıklamalar farklı analizlere dayanır, <strong>objektif değerlendirme yapılamaz</strong> — formatlar verilerek sorgulama yenilenir (KİK 2015/UY.II-570, 18.02.2015, düzeltici işlem). Tebliğ'in kuralı da kararda aynen aktarılır: özel ve paçal iş kalemlerinin analiz formatlarının istekli olabileceklere verilmesi zorunludur.</p>
<h3>2. Bütünlük testi: açıklama istenmeyen kalemler de dahil</h3>
<p>Yine Ağrı'da bir yapım ihalesinde (İKN 2013/88882) istekli, açıklama istenen kalemlerde poz tarifine uygun fiyat verirken, açıklama istenmeyen kalemlerde kendi açıklamasıyla çelişen fiyatlar kullandı — <strong>aynı imalata farklı fiyatlar</strong> ortaya çıktı. Kurul, teklifin bir bütün olduğu ve birbiriyle uyumlu olması gerektiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakmayı onadı (KİK 2013/UY.I-4601, 04.12.2013, başvurunun reddi). Ders: "bu kalem zaten sorgulanmıyor" rahatlığı yok; rayiç tablonuz dosyanın her satırıyla aynı dili konuşmalı.</p>
<h3>3. Tutanakta boş bölüm bırakmayın</h3>
<p>İller Bankası'nın yapım ihalesinde (İKN 2014/162899) istekli, iksa imalatını fiyat teklifiyle açıkladı; teklifin eki maliyet tespit tutanağında işçilik ve amortisman hesapları vardı ama <strong>mamul/mal bölümü ile birim mamul/mal maliyet tutarı kısımları boştu</strong>. Kereste ve çivi girdileri maliyete dahil edilmişti — ama standart formun ilgili tablosu doldurulmamıştı. Kurul, hizmete ilişkin fiyat teklifinin içinde mal bulunuyorsa tablonun doldurulmasının zorunlu olduğunu söyleyerek açıklamanın reddini onadı (KİK 2015/UY.III-1976, 10.07.2015). Biçim eksiği, içerik doğru olsa bile dosyayı düşürür.</p>
<h3>Pratik sonuçlar</h3>
<ul>
<li>Sorgu yazısı ekini sayın: özel/paçal her kalemin analiz formatı var mı?</li>
</ul>
<p>Yoksa itiraz hakkınız doğar; varsa o formata harfiyen uyun.</p>
<ul>
<li>Teslim öncesi çapraz kontrol: açıklama istenmeyen kalemlerin birim</li>
</ul>
<p>fiyatları, açıkladığınız kalemlerdeki rayiç ve analizlerle çelişiyor mu?</p>
<ul>
<li>Fiyat teklifi eki tutanakların <strong>her</strong> bölümünü doldurun; ilgisiz görünen</li>
</ul>
<p>tablo bile boş bırakılmaz, "ilgisi yok" ise gerekçesi yazılır.</p>
<hr>
<p><em>Bu yazıdaki kararlar 2013–2015 dönemine aittir ve asiridusukhazirlama arşivimizden güncellenerek taşınmıştır. Tutanak standart formları için yürürlükteki Kamu İhale Genel Tebliği ekleri esastır. Bu sayfa hukuki görüş yerine geçmez.</em></p>
Sık sorulanlar
Açıklama istenmeyen kalemlere istediğim fiyatı yazabilir miyim?
Hayır. Kurul, açıklama istenmeyen kalemlerde bile teklifin bir bütün olarak uyumlu olmasını arar; aynı imalata birbiriyle çelişen fiyatlar yazılması açıklamanın reddine gerekçe yapılmıştır.
Fiyat teklifi eki maliyet tespit tutanağında hangi bölümler doldurulmalı?
Standart formun tamamı. İçinde mal/mamul bulunan hizmet tekliflerinde mamul/mal miktarı ve birim maliyet tablosu boş bırakılırsa açıklama reddedilebilir — Kurul bunu onamıştır.
İdare nakliyeli özel pozların analiz formatını vermediyse?
Sorgulama sakatlanır: Kurul, formatların isteklilere verilip sorgulamanın yenilenmesine karar vermiştir. Format yoksa açıklamalar farklı analizlere dayanır ve objektif değerlendirme yapılamaz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan ihale dokümanı ve sözleşmenizdir. Kendi dosyanız için ücretsiz ön analiz isteyin.